Dowódcy AK (przewodnik)

Poczet Legendarnych Zagórzańskich Dowódców

Oddziałów Partyzanckich AK-1PSP (1943 - 1945):

 Kazimiera Sobieska-Stachurowa

(*10.03.1916 - +7.08.2007)

 Legendarna mszańska łączniczka AK -

 Harcerka "Szarych Szeregów"(Komendantka Krakowskiej Chorągwii Pogotowia Harcerek) -

powojenna nauczycielka gimnazjalna -

Rodem z Krakowa 
(z ziemiańskiej rodziny kresowej)

Kpt. pilot, hr. dr Józef Krasiński

(*15.06.1914 - +3.04.1998)

Weteran lotnictwa bombowego RAF-u z okresu II-giej wojny światowej (Polish Bomber Squadron 301)
Kawaler Krzyża "Virtuti Militari"oraz British Distinquished Flying Cross (DFC)-ostatnio emer. prof. na Uniwersytecie w CALGARY - KANADA  

Rodem z Mszany Dolnej

Syn Ziemi Zagórzańskiej

Z kart historii okupacji hitlerowskiej (1939-1945)...
 
Z przekazów historycznych  już wiadomo, że od początku okupacji hitlerowskiej w całej Polsce rozpoczął się ruch oporu, który przyjął szeroki wachlarz różnorodnych form, a w miarę upływu czasu oraz nasilania się eksterminacyjnej polityki hitlerowskiej, przerodził się w czynną walkę z okupantem  we wszystkich  dziedzinach życia, do walki zbrojnej włącznie.
Także w KRAINIE ZAGÓRZAN - w MSZANIE DOLNEJ oraz jej bliższych i dalszych okolicach działała silna partyzantka, która wiązała duże siły niemieckie, a tym samym osłabiała siłę Wehrmachtu, operującą na wschodnim froncie. W latach 1939-45 GORCE stanowiły bowiem ognisko działalności partyzanckiej o wiele ważniejsze niż TATRY… Głównymi ostojami batalionów Armii Krajowej (Pierwszego Pułku Strzelców Podhalańskich) były właśnie okolice MSZANY DOLNEJ, Niedźwiedzia, Szczawy, Kamienicy oraz innych podgorczańskich miejscowości.
Już na początku okupacji także z zagórzańskich miejscowości w północnych GORCACH, położonych wśród gorczańskich roztok - z Niedźwiedzia, Poręby, a także z MSZANY i innych - poszli w góry i lasy gorczańskie ludzie, którzy utworzyli później, jedne z najsilniejszych, oddziały partyzanckie w GORCACH. Partyzanci tutejsi rekrutowali się zarówno z miejscowych Górali, jak i z ludności napływowej.
Słynne akcje oddziałów „WILK” i „LUBOŃ” m.in. w rejonie TURBACZA i LUBONIA a także OCHOTNICY, pod dowództwem naszych legendarnych już Zagórzańskich Dowódców: por. Władysława SZCZYPKI ps. „LECH” - z MSZANY GÓRNEJ –(pochowanego w Mszanie Dolnej) oraz pochodzącego z MSZANY DOLNEJ, kpt. Jana STACHURY ps. „ADAM” – zmarłego po wojnie na emigracji we Francji (i tam pochowanego) a także pochodzącego z NIEDŹWIEDZIA kpt. Juliana ZAPAŁY ps. „LAMPART” (pochowanego w Niedźwiedziu) – rozsławiły wtedy tych Zagórzańskich Dowódców na całą Polskę i równocześnie, jak wiemy, pomogły obronić dobre imię GÓRALI…
Warto tu wspomnieć, że w podgorczańskiej SZCZAWIE znajduje się Izba Pamięci – 1-go Pułku Strzelców Podhalańskich – ARMII KRAJOWEJ – z okresu II-giej wojny światowej, w której nie brak pamiątek także po naszych legendarnych już Partyzantach-ZAGÓRZANACH… 

Warto dodać, że w okresie II-giej wojny światowej w lotnictwie alianckim (Polish Bomber Squadron 301) walczył również legendarny już zagórzański pilot  - Kawaler Krzyża "Virtuti Militari" oraz British Distinquished Flying Cross (DFC) - - Kpt. pilot, hr. dr Józef Krasiński...

***

Ppłk Adam STABRAWA, pseudonimy „JAR” i „BOROWY” – urodził się 25 września 1908 r. w MYŚLENICACH. Szkołę Podchorążych Piechoty kończył w KOMOROWIE a Szkołę Podchorążych Artylerii w TORUNIU w 1930 r. i został przydzielony do 24 PAL w JAROSŁAWIU, gdzie zastała go wojna. W kampanii wrześniowej dowodził 9/24 PAL. Dnia 22.IX.1939 r. koło LWOWA dostał się do niewoli niemieckiej, skąd po trzech dniach uciekł z transportu jeńców wojennych (późniejszych ofiar Katynia), po czym ukrywał się w rodzinnych Myślenicach i w Krakowie, działając w konspiracji, m.in. jako szef sztabu Komendy NOW powiatu Myślenice a następnie Krakowa...W 1943 r. został Komendantem Obwodu AK Nowy Targ a we wrześniu 1944 r. – Dowódcą 1 PSP AK. Po rozwiązaniu 1 PSP - mjr „BOROWY” przeszedł do WŁOCH, gdzie w II Korpusie gen. ANDERSA pełnił funkcję dowódcy 7 pułku artylerii...
Po rozwiązaniu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – mjr „BOROWY”, po czasowym pobycie w ANGLII – wyemigrował do KANADY, gdzie prowadził farmę...
Ppłk Adam STABRAWA „BOROWY” – Kawaler Krzyża Virtuti Militari – zmarł 22 kwietnia 1991 r. w Vancouver w KANADZIE. Prochy Jego spoczęły w Ojczystej Ziemi, w grobowcu rodzinnym - na miejscowym cmentarzu w pobliskich MYŚLENICACH.

***

powrót