	home\| mapa serwisu
	Dzisiaj jest środa, 10 marca 2010 roku.

Granice...

Granice grupy etnicznej ZAGÓRZAN...

Zagadnienie granic Góralszczyzny już w XIX-tym wieku było przedmiotem badań wybitnego polskiego etnografa - Wincentego POLA, który w r. 1851 -w pracy pt. "Rzut oka na północne stoki Karpat i przyległe im krainy"; część V- ta pt. "Etnografia północnych stoków Karpat" – ogłosił zasięg i podział Górali zamieszkujących północne stoki KARPAT na pomniejsze rody, odpowiadające według dzisiejszej terminologii grupom etnicznym. Wyróżnił tam 13 grup góralskich (patrz: Mapa 1 - Polscy Górale Karpaccy)– wśród których ZAGÓRZANIE opisani są w punkcie 8/...
Poszczególne grupy różnią się od siebie wieloma elementami kultury: poza samą nazwą najbardziej widoczne są: strój, gwara a także budownictwo, na nich też w znacznej mierze opiera się podział na grupy.
Późniejsi następcy W. POLA wprowadzali korekty do tych jego pierwszych ustaleń. Badania etnograficzne przeprowadzone w latach powojennych przez wybitnego mszańskiego etnografa - dr Sebastiana FLIZAKA - w zakresie m.in. historii, strojów, budownictwa i obyczajów ZAGÓRZAN – oraz badania prof. Józefy KOBYLIŃSKIEJ – w zakresie gwary zagórzańskiej - potwierdziły jednoznacznie występowanie wymienionych podstawowych cech określających odrębność grupy etnicznej ZAGÓRZAN a także pozwoliły ściślej określić etniczne granice ich zamieszkiwania (patrz: Mapa 2 - Zasięg Zagórzan).

Polscy Górale Karpaccy

wg. W.POLA

(kliknij, aby powiększyć)

Zasięg Zagórzan
wg. dr S.FLIZAKA
(kliknij, aby powiększyć)

***

Górale "Gorczańscy"... */

"GORCE zamieszkuje kilka grup etnograficznych wyodrębniających się głównie gwarą, budownictwem, strojem i obrzędami. Gorczańskie wsie zamieszkują od strony południowej Górale Podhalańscy „Podhalanie” (od Obidowej po Dębno oraz w dolinie Ochotnicy), na południowym-wschodzie Górale Pienińscy (stoki Lubania aż po Tylmanową), w dolinie Kamienicy gorczańskiej Górale Kamieniccy (zwani też niekiedy "Góralami Białymi"), a na północy Gorców - ZAGÓRZANIE (od Lubomierza po Olszówkę i Rabę Niżną).

Mieszkańców Rabki i okolic niektórzy badacze określają jako Lud Rabczański. Obszar ten zamieszkiwany niegdyś przez Kliszczaków uległ w ostatnim wieku silnemu wpływowi Górali Podhalańskich (zwłaszcza w stroju).
Przez teren Parku przebiega granica pomiędzy grupą Podhalan i ZAGÓRZAN. "

(wg. Janusza Tomasiewicza - GPN :

http://www.gorczanskipark.pl/page,art,id,21,kategoria,

Gorczanscy_gorale.html

oraz wg. :

"Ochrona dziedzictwa kulturowego i krajobrazowego

Gorczańskiego Parku Narodowego" -

Urszula Janicka-Krzywda:

http://www.gpn.pl/ochrona_beskidow/roz_3_janicka-krzywda.pdf)

*

*/ Trzeba tu zaznaczyć, że pojęcie "Górale Gorczańscy" - obejmuje cztery grupy etniczne GÓRALI KARPACKICH (!) - ZAGÓRZAN, PODHALAN, GÓRALI BIAŁYCH i GÓRALI PIENIŃSKICH ... a nie tylko GÓRALI ZAGÓRZAN ! ... Nie ma też pojęcia ZAGÓRZAN "GORCZAŃSKICH"...

są tylko Z A G Ó R Z A N I E !!!

***

Zobacz też:

Grupy etnograficzne MAŁOPOLSKI:

http://www.gorczanskipark.pl/page,art,id,177,kategoria,

Grupy_etnograficzne_zamieszkujace_Gorce.html

powrót

Projekt i wykonanie Remnet